ପ୍ରିଜମ୍ ନ୍ୟୁଜ ବ୍ୟୁରୋ:ସାମ୍ପ୍ରତି ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଏକ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ବିଷୟ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଜାଣିବାକୁ ପାଇଛନ୍ତି ଯେ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ଏକ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବ ହିକୁରଙ୍ଗି ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନରେ ଭୟଙ୍କର ଭୂକମ୍ପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ବାସ୍ତବରେ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ସବୁଠୁ ବଡ ଫୋଲଡ ଥିବା ପ୍ରଶାନ୍ତ ପ୍ଲେଟ୍, ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନ୍, ଅଷ୍ଟ୍ରେଲିୟ ପ୍ଲେଟ୍ ତଳେ ଡ୍ରାଇଭ୍ କରିଥାଏ । ଏହି ଜୋନରେ ଆଠରୁ ଅଧିକ ମ୍ୟାଗ୍ନିଚ୍ୟୁଡର ଏକ ବିରାଟ ‘ମେଗାଥ୍ରଷ୍ଟ’ ଭୂକମ୍ପ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଅଛି।

ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କର ଏକ ଦଳ ହିକୁରାଙ୍ଗି ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନ୍ ଧାରରେ ଅବସ୍ଥିତ ହଙ୍ଗାରୋଆ ଫଲ୍ଟ ଉପରେ ଏକ ଚଟାଣ ଉପରେ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛନ୍ତି । ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିବା ଡକ୍ଟର କାରୋଲିନ୍ ବୋଲଟନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ମାର୍ଟିନବୋରୋ ଠାରୁ ପ୍ରାୟ ୫ କିଲୋମିଟର ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବରେ ଥିବା ତୋରା ନିକଟସ୍ଥ ଚଟାଣ ଉପରେ କାଦୁଅ, ଚୂନ ପଥର ଏବଂ ସିଲ୍ଟଷ୍ଟୋନ୍ ସ୍ତର ମିଳିଛି, ଯାହା ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନରେ ରହିଥିବାର ସୂଚନା ମିଳିଛି। ବାସ୍ତବରେ, ଏହିପରି ପଥରଗୁଡିକ ୩୫ ରୁ ୬୫ ନିୟୁତ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସମୁଦ୍ର ଚଟାଣରେ ରହିଆସୁଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏପରି ସ୍ଥାନରେ ସେମାନଙ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରିବା କଷ୍ଟକର ଥିଲା।

ଡକ୍ଟର ବୋଲଟନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ପଥରରେ କାଲସିଟ୍ ଅଛି, ଏହା ଏକ କୋଷ ବିଶିଷ୍ଟ ବିଲୁପ୍ତ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ଵାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଛି, ବିଶେଷକରି ପ୍ଲାନକଟନ୍ ପରି ଫୋରାମିନାଫେରା । ସେହି କ୍ଷୁଦ୍ର ଜୀବମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଗଠିତ କାଲସିଟ୍, ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନରେ ଗତିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହୋଇପାରେ।ଡକ୍ଟର ବୋଲଟନ୍ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ପଥରରେ ଥିବା କାଲସିଟ୍ ତରଳିଯାଏ, ତେବେ ଏହା ଭୂମିକମ୍ପ ବିନା ଖସିପାରେ। କିନ୍ତୁ କାଲସିଟ୍ ଦ୍ରବୀଭୂତ ହୁଏ ନାହିଁ, ତେଣୁ ଫଲ୍ଟ ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ କରିନେବ ଏବଂ ଲକ ପଡିପାରେ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂକମ୍ପ ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ତାପମାତ୍ରା କମ୍ ହେଲେ କାଲସିଟ୍ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ତରଳିଯାଏ, ଯେତେବେଳେ ତାପମାତ୍ରା ବଢିଥାଏ ଏହା ତରଳିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ। ସେତେବେଳେଅନୁସନ୍ଧାନକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନରେ ତାପମାତ୍ରା ଭୂମି ଅପେକ୍ଷା ପ୍ରାୟ 10ºC / କିମି ବଢିଥାଏ। ଏହି କାରଣଟି ହେଉଛି ଫଲ୍ଟ ପ୍ରକୃତରେ କାଲସିଟ୍ ପ୍ରତି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ହୋଇଥାଏ। ଏହି ଜୀବମାନଙ୍କଠାରୁ ନିର୍ମିତ କାଲସିଟ୍ ପରିମାଣ ସ୍ଥିର କରେ ଯେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଭୂକମ୍ପ କେତେ ବଡ ହେବ।ଡକ୍ଟର ବୋଲଟନ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଅଧ୍ୟୟନରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନର ଅଳ୍ପ ଅଂଶ ପ୍ଲେଟର ଗତିକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ କିମ୍ବା ଶୀଘ୍ର ବଦଳାଇ ବଡ଼ ଏବଂ କ୍ଷତିକାରକ ଭୂକମ୍ପ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନ୍ ନିକଟରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ମେଗା ଥ୍ରଷ୍ଟ ଭୂକମ୍ପ ବଡ଼ ସୁନାମି ଆସିଥିବ। ଏହାର ପ୍ରମାଣ ଭୌଗୋଳିକ ଖନନ ଏବଂ ଉତ୍ତର ଓ ଦକ୍ଷିଣ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜର ପୂର୍ବ ଉପକୂଳ ନିକଟରେ ଥିବା ଜୀବାଶ୍ମ ରେକର୍ଡରୁ ମିଳିଛି। ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ ଆସନ୍ତା ୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ହିକୁରଙ୍ଗି ସବଡୁକେସନ୍ ଜୋନର ଦକ୍ଷିଣ ଧାରରେ ଭୟଙ୍କର ଭୂକମ୍ପ ହେବାର ୨୬% ଆଶଙ୍କା ରହିଛି।